tel je voor dat je midden in een gesprek zit en ineens niet meer weet wat je wilde zeggen. Of dat je in een vergadering je draad kwijtraakt terwijl je altijd scherp en voorbereid bent. Veel vrouwen ervaren dit tijdens de overgang en schrikken daar enorm van, omdat ze zichzelf niet meer herkennen in hun eigen hoofd.
Een bekend voorbeeld is dat van een nieuwslezeres die tijdens haar werk simpele woorden niet meer goed kon uitspreken en midden in een zin vergat wat ze wilde zeggen. Uiteindelijk bleek het om overgangsgerelateerde brain fog te gaan. Dat raakt je zelfvertrouwen, zeker als je gewend bent om te presteren op hoog niveau.
Â
Laten we daarom kijken wat brain fog precies is, waardoor het ontstaat en wat jij concreet kunt doen.
Hoe brain fog voelt
Brain fog is Ă©Ă©n van de meest gehoorde klachten in de perimenopauze en menopauze. Veel vrouwen vinden het zelfs ingrijpender dan opvliegers of slecht slapen, omdat het direct invloed heeft op hun werk, gesprekken en dagelijks functioneren.
Het voelt vaak alsof er een onzichtbare mist in je hoofd hangt. Alsof je er net niet helemaal bij bent, zonder dat je ziek bent. Je vergeet namen, loopt een ruimte binnen zonder te weten waarom en merkt dat je moeite hebt om je aandacht ergens bij te houden.
Misschien herken je ook dat je aan het einde van de dag meerdere mails half hebt geschreven, maar niets echt hebt afgerond. Of dat je in een gesprek ineens je woorden kwijt bent, terwijl je precies wist wat je wilde zeggen. Voor vrouwen die gewend zijn om veel te regelen, snel te schakelen en alles te overzien, voelt dat vaak enorm frustrerend.
Sommige vrouwen merken dat ze zich hierdoor kleiner maken. Ze slaan kansen over, houden zich stiller in vergaderingen of trekken zich terug uit sociale situaties, omdat ze bang zijn dat ze niet meer goed uit hun woorden komen. Dat doet iets met je zelfvertrouwen, zeker als je altijd op je hoofd hebt kunnen vertrouwen.
Veel vrouwen schrikken hiervan en denken: is dit normaal, of is er iets ernstigs aan de hand? Soms komt zelfs de angst voor dementie op, terwijl het in veel gevallen het dus om hormonale veranderingen gaat.
Waardoor ontstaat brain fog?
Er is nog relatief weinig onderzoek naar brain fog in de overgang, onder andere omdat het lastig meetbaar is. Toch zien experts duidelijke verbanden.
De belangrijkste factor is de daling van oestrogeen. Dit hormoon beĂŻnvloedt neurotransmitters die een rol spelen bij geheugen, aandacht en motivatie. Wanneer oestrogeen daalt, verandert de communicatie in je brein en merk je dat in je scherpte.
Je brein werkt niet alleen op hormonen, maar ook op neurotransmitters. Dat zijn boodschapperstofjes die signalen doorgeven in je hoofd. EĂ©n daarvan is acetylcholine. Dit stofje helpt je bij focus, geheugen en leren. Je kunt het zien als een soort aan en uit knop voor je aandacht. Als oestrogeen schommelt of daalt, kan ook dit systeem gevoeliger worden. Daardoor kun je merken dat je sneller afdwaalt, woorden kwijt bent of minder makkelijk informatie opslaat. En nee, dat zit dus niet tussen je oren. Of eigenlijk juist wel, maar dan letterlijk.
Slaapproblemen verergeren dit proces. Door nachtelijk zweten, hartkloppingen of een opgejaagd gevoel slaap je lichter of word je vaker wakker. Je brein krijgt minder hersteltijd, waardoor concentratie en geheugen achteruitgaan.
Wat kun je doen tegen brain fog?
Hoewel er geen snelle oplossing bestaat, kun je wel degelijk stappen zetten om je brein te ondersteunen.
- Maak slaap heilig
Je brein herstelt en verwerkt informatie tijdens je slaap. Streef naar zeven tot acht uur kwalitatieve slaap per nacht. Zorg voor een koele, donkere slaapkamer en beperk prikkels in de avond. Sommige vrouwen ervaren baat bij magnesiumglycinaat, maar bij twijfel kun je mij altijd een berichtje sturen. - Organiseer je omgeving
Maak het jezelf makkelijker in plaats van strenger. Werk met een planner of digitale reminders en schrijf belangrijke taken op. Creëer vaste plekken in huis voor sleutels, telefoon en papieren, zodat je minder energie kwijt bent aan zoeken. Minder chaos om je heen betekent minder stress in je hoofd. - Beweeg regelmatig en train je spieren
Krachttraining ondersteunt je hersenen doordat het de aanmaak van BDNF stimuleert, een belangrijke stof voor hersenfunctie en neuroplasticiteit. Combineer dit met wandelen of andere beweging die je volhoudt. Regelmatige beweging verbetert je stemming, slaap en focus. - Neem tijd voor mindfulness
Momenten van rust zonder constante prikkels helpen je zenuwstelsel tot rust te komen. Dat kan via meditatie, yoga of ademhalingsoefeningen. Kies iets dat bij je past en plan het bewust in, zodat je brein ook echt kan herstellen. - Daag je brein uit
Je hersenen blijven flexibel als je ze gebruikt. Leer een nieuwe vaardigheid, pak een puzzel of plan wekelijks een gesprek met een vriendin zonder afleiding van je telefoon. Sociale interactie en mentale uitdaging stimuleren nieuwe verbindingen in je brein. - Eet breinvriendelijk
Voeding speelt een grotere rol dan vaak wordt gedacht. Beperk snelle suikers en sterk bewerkte producten om grote bloedsuikerschommelingen te voorkomen. Eet bij iedere maaltijd voldoende eiwitten en voeg gezonde vetten toe, zoals omega 3 uit vette vis. Sommige vrouwen ervaren ondersteuning van B vitamines of creatine, maar kijk altijd naar het totaalplaatje van jouw gezondheid.
Je hoeft dit niet alleen te doen/dragen
Brain fog in de overgang is heel normaal, maar dat betekent niet dat je moet blijven worstelen. Als je merkt dat het je werk, relaties of zelfvertrouwen beĂŻnvloedt, zoek dan begeleiding. Met de juiste combinatie van leefstijl, hormooninzicht en persoonlijke ondersteuning kun je je helderheid terugvinden.
In mijn trajecten kijken we verder dan alleen hormonen. We onderzoeken ook voeding, stress, slaap en onderliggende patronen, zodat je niet alleen de mist bestrijdt maar de oorzaak aanpakt. De (peri)menopauze vraagt om aandacht, maar het is ook een kans om je gezondheid en brein sterker dan ooit te maken.
